მთავარი სოციალური ცხოვრება ბიზნესი პურის ცხობის უნიკალური სისტემა – რა ხდება „იფქლის“ ქარხანაში

პურის ცხობის უნიკალური სისტემა – რა ხდება „იფქლის“ ქარხანაში

საქართველოში მომუშავე ქარხნებს შორის, „იფქლის“ პურფუნთუშეულის ქარხანა ყველაზე დიდია და – საკმაოდ გამორჩეულიც: აქ ყოველდღე სპეციფიკური პრინციპით (ე. წ. ხაშზე) 100 000-ზე მეტი პური ცხვება. ვიდრე „იფქლის“ „ბატონი“ (მწვანე ეტიკეტით) მაღაზიების თაროებზე გამოჩნდება, მანამდე საკმაოდ კომპლექსურ სისტემას გადის, სადაც ცხობის ყოველი ეტაპი ავტომატიზირებულია.

თანამედროვე სისტემა, რომლის მსგავსს ჩვენი ქვეყნის მასშტაბით ვერსად ნახავთ, „იფქლის“ მთავარი ტექნოლოგის – გელა კოდალაშვილის მიერ არის შემუშავებული. „ – კულინარიისგან განსხვავებით (სადაც კერძს მარილს გემოვნებით აყრიან), ცხობა ზუსტი მეცნიერებაა. კონკრეტული ციფრები უნდა იყოს დაცული,“ – ამბობს ბატონი გელა. მან განათლება ამერიკის ერთ-ერთ პრესტიჟულ ინსტიტუტში (კანზასის შტატში) მიიღო.

ლაბორატორიაში გელა კოდალაშვილი ექსპერიმენტებს ხშირად ატარებს. ჩვენი იქ ყოფნის პერიოდში, ახალი სახეობის ჭვავის პურს აკვირდებოდა. „ – საქართველოში ამბობენ, ჭვავის პურს ღებავენო, რაც მცდარია. თან, 100%-იან ჭვავის პურს ვერც ერთ ქვეყანაში ნახავთ,“ – გვიხსნის ბატონი გელა. ახალი პური, რომელსაც წარმოებაში მალე ჩაუშვებენ, 80% ჭვავის ფქვილისგან მზადდება. აღსანიშნავია, რომ მუქ ფერთან ერთად, პურს სპეციფიკურ გემოს ჭვავის მოხალული ალაო აძლევს, მის გარეშე, ფერი უფრო რუხი გამოვიდოდა.

ყოველდღიურად „იფქლის“ ქარხანაში 50 ტონა ფქვილი შემოაქვთ. ლაბორატორიაში ფქვილის ხარისხი სისტემატურად მოწმდება. სპეციალური დანადგარების მეშვეობით (ინფრაწითელი სპექტრომეტრი, გლუტომატიკი, პოლიროგრაფი), ფქვილის პროტეინი, ტენიანობა, მინერალების შემცველობა თუ მისი წყობისუნარიანობა იზომება. ცომის კარდიოგრამაზე ნაჩვენები პარამეტრების დახმარებით, ცხობის ტექნოლოგიური რეჟიმი ბატონ გელას შესაბამისობაში მოჰყავს. ლაბორატორიაში წყდება, ცომი რამდენ ხანს და რამდენ ტემპერატურაზე უნდა მოიზილოს, რამდენი წყალი უნდა დაემატოს და ა.შ.

წინათ, ქარხნებში ფქვილი ტომრების გარეშე მოჰქონდათ და ბუნკერებში ყრიდნენ, 1990 წლიდან სისტემა შეიცვალა – ახლა მხოლოდ ტომრებით ყიდიან. სამომავლოდ, ქარხნები ძველ სისტემაზე გადასვლას ამჯობინებენ: გარდა იმისა, რომ ფქვილი ნაკლებ ადგილს დაიკავებს, მისი ფასიც საგრძნობლად დაიკლებს (ტომრის საფასური გამოაკლდება).

მიღებიდან წარმოებაში ჩაშვებამდე, ფქვილი „მომწიფების“ პერიოდს გადის (2-3 დღე ხელუხლებლად უნდა იდოს). წისქვილიდან გამოტანისას, თავდაპირველად, მასში ბილოგიური პროცესები მიმდინარეობს – „წყნარდება“ და უკეთესდება. „მომწიფების“ შემდეგ, ცრიან და სამუშაო ბუნკერებში გადააქვთ. საცერში ფქვილი სუფთავდება და ასევე, ჟანგბადით მდიდრდება. ამ დროს მისი წყობუნარიანობაც უმჯობესდება.

ტომრებიდან საცერებში გადატანა ერთი თანამშრომლის მოვალეობა გახლავთ. საცერიდან ფქვილი ბუნკერებში (3 ბუნკერი) გადააქვთ. საიდანაც ერთი ხაშზე (ხაში – ამჟავებული ცომის პირველი ეტაპი) მუშაობს. სწორედ ხაშზე მუშაობის პრინციპი „იფქლის“ ქარხანას სხვა ქარხნებისგან სრულიად განასხვავებს. ეს პრინციპი პურის არომატის, სტრუქტურისა და შენახვის პირობებს აუმჯობესებს, ასევე – საფუარის გამოყენების 3-ჯერ შემცირებას იწვევს.

გელა კოდალაშვილის ექსპერიმენტები ლაბორატორიაში ახალი სახეობის პურის მიგნებით არ შემოიფარგლება: 2-ფაზიანი სისტემა (ხაში და ცომი), რომელიც თავად შექმნა, მალე 3-ფაზიანი უნდა გახადოს. პირველი ფაზა დედო (ბუნებრივად გამოყვანილი მჟავე ცომი) იქნება. დედოს შემადგენელი ნაწილი – რძემჟავაბაქტერია პურის გემოს საგრძნობლად გააუმჯობესებს. ერთადერთი პრობლემა დედოს ბუნებრივი საფუარია, რომელიც ცომის ამოყვანას 4 საათს ანდომებს (ამ ეტაპზე, 1 საათში ამოჰყავთ). რაც ქარხნის მუშაობისთვის ძალიან არაპრაქტიკულია. ბატონი გელა დედოში საფუარის გაქრობასა და მხოლოდ რძემჟავაბაქტერიის შენარჩუნებას ცდილობს, საფუარი კი – ხაშში დარჩება. მსგავსი სისტემა ისტორიაში უპრეცედენტო იქნება, რასაც ბატონი გელა დააპატენტებს კიდეც.

მესამე ფაზის დამატებამდე, კომპიუტერის დახმარებით, „იფქლის“ ქარხანაში სისტემა ორ ფაზაზე მუშაობს. ქარხნის მეორე სართულზე ხაში და ფქვილი ერთმანეთში ირევა. თანამშრობლებს მასა საზელ მანქანებამდე მიაქვთ, ხოლო იქიდან საბოლოო ბუნკერებში უშვებენ. ამ ბუნკერებიდან ცომი უკვე პირველ სართულზე ეტაპობრივად ჩამოდის.

ცომის ნაწილი ჩამოვარდნისას გრამებად (620 გრ.) იჭრება. შემდეგ დამაგუნდავებელს გაივლის, მრგვალდება და 7 წუთი სპეციალურ კამერაში, კალათში მოთავსებული ტრიალებს. ამ ხნის განმავლობაში, ცომი „დაძაბულობას იხსნის“, „ისვენებს“ და რბილდება. ფორმის მისაღებად, დარბილებული ცომის გუნდა გზას შემდეგ დანადგარზე აგრძელებს. დოლაბების სისტემა მას ჭყლეტს და „ბატონის“ ფორმას აძლევს. ღუმელთან ცომის მისვლამდე, ბაქტერიოციდული ნათურები, სპეციალური სინათლის ტალღების მეშვეობით, გუნდას სტერილიზაციას უკეთებს, ინფრაწითელი ნათურები კი – მის გაშრობასაც იწვევს (ჩაკრობის თავიდან აცილების მიზნით). ღუმელში შესვლამდე, ცომი საბოლოოდ ფუვდება.

ამ ეტაპზე უკვე თანამშრომელი ღუმელში პურის ჩაშვებას იწყებს. ღუმელში შესვლისას ცომის დაორთქლება ხდება, რაც მას სიპრიალეს სძენს და დასკდომისგანაც იცავს. 2 ხაზზე თანაბრად, დღეში 50-50 ათასი პური ცხვება. ერთი პურის ცხობა 30 წუთს გრძელდება. ცხობის ყოველი ეტაპის დაკვირვება სპეციალური ფანჯრებიდან არის შესაძლებელი. საბოლოოდ, ღუმელიდან გამომცხვარი „ბატონები“ გამოდის და მოძრავ ბილიკზე ცვივა.

ქარხანაში, სადაც საკმაოდ კომპლექსური პროცესი მიმდმინარეობს, თანამშრომლების შემჩნევა, მათი რაოდენობის გამო, რთულია: 3-ხაზიანი საცხობის გამართულ მუშაობას (2 ხაზზე თეთრი პური ცხვება, ერთზე – რუხი) ერთი გოგონა აკონტროლებს. რამდენიმე თანამშრომელი ცომის გადატანაზე თუ ღუმელში პურის ჩაშვებაზეა პასუხისმგებელი. თითქმის სრულიად ავტომატიზირებული ქარხანა 24/7 რეჟიმში მუშაობს. არც ერთი დანადგარი არ ჩერდება. ამიტომ 300-მდე თანამშრომელი დღის და ღამის ცვლაში ნაწილდება (უმეტესწილად, დისტრიბუციაში მუშაობენ).

1992 წელს დაფუძნებული კომპანია „იფქლი“ (იფქლი – შემოდგომაზე ნათესი ხორბალი), თავდაპირველად, ერთი სახის ფუნთუშას აწარმოებდა, ახლა კი უკვე 70-მდე პურფუნთუშეულის დისტრიბუტორია. მთავარი ტექნოლოგის – გელა კოდალაშვილის დახმარებით, კომპანია ბაზარზე განსხვავებული პროდუქციით გამოდის, რომელსაც რუსთავში, გორში, მცხეთაში და ახლა უკვე ქუთაისშიც ნახავთ.

ხარისხთან დაკავშირებული თითოეული დეტალი გათვალისწინებულია, ამიტომ ადვილი შესამჩნევია, რომ პური „იფქლის“ ქარხანაში გულით გამომცხვარია. ყოველდღიური სამუშაოები თუ კვლევები კომპანიის განვითარებას ხელს უწყობს. ადამიანები ხარისხს ამჩნევენ და „იფქლის“ პროდუქციაც კიდევ უფრო პოპულარული ხდება.

pepper.ge